Αρχείο ετικέτας Καταλονία

Κείμενο – γράμμα φίλης που ζει στην Καταλονία προς τις συναδέλφισσές της, δασκάλες σε ένα μικρό δημοτικό σχολείο

Το παρακάτω κείμενο είναι ένα γράμμα φίλης που ζει στην Καταλονία προς τις συναδέλφισσές της, δασκάλες σε ένα μικρό δημοτικό σχολείο.

Φίλες και συναδέλφισσες γεια σας,

Σας γράφω από την πιο τρομακτική μοναξιά, για να σας πω κάποια πράγματα που δεν είναι αυτά που λέγονται συνήθως αυτές τις μέρες. Δεν είναι γλυκά, δεν είναι αισιόδοξα, δεν χαϊδεύουν, δεν καθησυχάζουν, δεν παρηγορούν. Μάλλον είναι ο ενοχλητικός αντίλογος σε ένα σύστημα αξιών που σήμερα προωθείται ως αλληλέγγυο, υπεύθυνο και ένα σωρό άλλα επίθετα που για μένα έχουν μια έννοια τελείως διαφορετική από αυτή που τους δίνουν οι αρχές και η κοινωνία γενικότερα αυτές τις ζοφερές μέρες. Αυτή τη φορά, πραγματικά λυπάμαι που είμαι η αντιφρονούσα. Σας το ορκίζομαι. Θα μου άρεσε να μη νιώθω τόσο μόνη μου μ’ αυτές τις σκέψεις και γι αυτό ακριβώς τις μοιράζομαι μαζί σας. Δεν σας ζητάω να συμφωνήσετε, μόνο σας ζητάω να με ακούσετε και -αν γίνεται- με λίγο ανοιχτό μυαλό, επειδή μάλλον δεν θα σας αρέσουν, θα σας κάνουν να νιώσετε άβολα, μπορεί να σας ενοχλήσουν, ακόμη και να σας θυμώσουν. Στην τελική, ποια είμαι εγώ για να σας πω πώς πρέπει να σκέφτεστε αυτές τις σκοτεινές στιγμές; Μόνο σας λέω πως κι εγώ έτσι νιώθω: άβολα, ενοχλημένη, αλλά και μόνη και ηττημένη σε μια μάχη που δεν μπόρεσα καν να δώσω.

Τι θέλω να πω: Αυτές τις μέρες, με τον υποχρεωτικό εγκλεισμό εκατομμυρίων υγιών ανθρώπων στα σπίτια τους, με τα ΜΜΕ να μας βομβαρδίζουν με συμβουλές-οδηγίες για να παραμείνουμε στο σπίτι, τα εμμονικά hastags “εγώ μένω σπίτι”, τον στρατό και την αστυνομία που “ξαγρυπνούν” για την υγεία, την ασφάλειά μας και την τήρηση της απαγόρευσης κυκλοφορίας, τον ανυπόφορο κοινωνικό έλεγχο που εκφράζεται με τις αποδοκιμαστικές ματιές και τις προσβολές των γειτόνων όταν βλέπουν να ξεμυτίζουν παιδιά στο δρόμο, την αυταρέσκεια του ότι είμαστε τόσο μα τόσο “πολιτισμένοι”, την ιδέα πως οποιαδήποτε άποψη που αμφισβητεί την μοναδική αλήθεια των δεδομένων που μας διοχετεύουν είναι απολύτως αντικοινωνική και αντιαλληλέγγυα, την ταχύτητα με την οποία κλείνουν σύνορα, την ματιά προς τον Άλλο ως απειλή, το φόβο που κυριαρχεί, τα drones που ουρλιάζουν στον ουρανό της Μαδρίτης “Πρέπει να παραμείνετε μέσα στο σπίτι!”, τα περιπολικά με τα μεγάφωνα που γυροφέρνουν στις γειτονιές μας και απειλούν με πρόστιμα όποιον βγει αδικαιολόγητα, τους μπάτσους με πολιτικά που κυνηγάνε πιτσιρικάδες που -ευτυχώς- ακόμη συναντιούνται σε κάτι εγκαταλελειμμένα γιαπιά, τα γεμάτα μίσος σχόλια αντιπροσώπων αντίπαλων γειτονικών εθνοτήτων σχετικά με το ποιος έχει περισσότερο δικαίωμα στις αποστειρωμένες μάσκες που αρχίζουν να εκλείπουν απ’ όλη τη χώρα, τον παράλογο ανταγωνισμό ανάμεσα στους πολιτικούς για το ποιος θα δώσει τις πιο αυταρχικές και αυθαίρετες διαταγές, την υποκρισία εκείνων που διατάζουν εγκλεισμό στο σπίτι για τους μισούς εργαζόμενους, στέλνοντας τους άλλους μισούς -το πρεκαριάτο, φυσικά- στη δουλειά (και κατόπιν στην ανεργία, πάλι), όλα αυτά φτιάχνουν ένα σκηνικό βγαλμένο από την πιο ζοφερή επιστημονική φαντασία…

Μόλις πριν από δυο εβδομάδες θα έμοιαζε μια άσκηση ολοκληρωτισμού και απαράδεκτης τυραννίας. Και τώρα κανείς δεν το αμφισβητεί. Κανείς! Τι συνέβη στην κριτική σκέψη; Τι μας συνέβη; Γιατί μας πούλησαν τόσο εύκολα ως κοινωνικά υπεύθυνη και αλληλέγγυα στάση την ακριτική απομόνωση όλων μας; Η αλληλεγγύη δεν προέρχεται ποτέ από κανένα κράτος, φίλες μου. Η αλληλεγγύη δεν μπορεί ποτέ να είναι αποτέλεσμα διαταγμάτων. Το λέει και το σύνθημα. Κανένα κράτος δεν θα μας απελευθερώσει. Η αλληλεγγύη γεννιέται από τους λαούς, δεν επιβάλλεται με πρόστιμα. Εδώ και τώρα αυτό που κάνουμε είναι απλώς να υπακούουμε (λόγω παράλογου φόβου, κομφορμισμού, άγνοιας, παραιτημένης αποδοχής) και δεν βλέπω πώς αυτό μπορεί να είναι μια πράξη αλληλεγγύης. Λυπάμαι πολύ, τόσο που με πονάει, αλλά το να βγαίνουμε στις ταράτσες και να τραγουδάμε ή να χειροκροτάμε το ιατρικό προσωπικό μπορεί να μας δώσει μια παρηγοριά, αλλά δεν αποτελεί πράξη αντίστασης. Έχουμε παραιτηθεί απέναντι στη ματαιότητα μιας πραγματικότητας που μας διαφεύγει, απλώς και μόνο επειδή μας διέταξαν να το κάνουμε και μας έπεισαν για την χρησιμότητα των διαταγών τους.

Κι όμως, η πανδημία του κορωνοϊού, όπως τελικά και όλα σε αυτή τη ζωή πολύ φοβάμαι, είναι ένα ιδεολογικό ζήτημα. Ούτε εγώ, ούτε εσείς έχουμε τα αντικειμενικά δεδομένα για να αντιπαρατεθούμε εδώ πάνω στην ύπαρξή και την επικινδυνότητά του. Δεν τα έχουν ούτε οι γιατροί, ούτε το ιατρικό προσωπικό, ούτε κανείς. Η ερμηνεία των δεδομένων είναι υποκειμενική, ξεκάθαρα ιδεολογική. Όποιος θέλει να ψάξει λίγο κάτω από την επιφάνεια μπορεί να βρει ενδιαφέροντα δεδομένα, αλλά τώρα δεν θα κάνω κάτι τέτοιο. Δεν θέλω να σας πείσω για τίποτα. Μόνο θέλω να σας ζητήσω ένα πράγμα: Σας παρακαλώ, σας παρακαλώ, μην αφήσετε τα παιδιά σας να θεωρήσουν φυσιολογική αυτή την κατάσταση, μην τα αφήσετε να πιστέψουν πως αλληλεγγύη σημαίνει να βλέπεις τον Άλλο ως ένα κίνδυνο, μην τα αφήσετε να χάσουν την ικανότητα να ρωτούν, να αντιδρούν, να αντιστέκονται… Έχουμε μετατραπεί όλες σε ένα Ρομπέρτο Μπενίνι στο “Η Ζωή είναι Ωραία”, προσπαθώντας να κρύψουμε τον τρόμο ενός στρατοπέδου συγκέντρωσης από τα παιδιά και τους μαθητές μας. Αλλά ο τρόμος δεν παύει να υπάρχει επειδή εμείς φτιάχνουμε συνταγές για κουλουράκια, βλέπουμε tutorials για ζούμπα ή ζωγραφίζουμε αισιόδοξα ουράνια τόξα μαζί τους. Ή τουλάχιστον αυτό είναι που νιώθω εγώ: να βασανίζομαι, υποταγμένη ενάντια στη θέλησή μου, ενώ ράβω κουκλάκια ή παίζω επιτραπέζια με την κόρη μου.

Επειδή ο τρόμος, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι ο κορωνοϊός, είναι ο ολοκληρωτισμός και η απάθεια με την οποία τον αποδεχτήκαμε, το δηλητήριο της υποταγής, που δηλητηριάζει τον αέρα πολύ περισσότερο απ’ ότι τα μολυσματικά σταγονίδια του βήχα ενός παιδιού, ύποπτου φορέα ποιος – ξέρει – ποιού – άόρατου – θανατηφόρου – κινδύνου. Αν τόσα εκατομμύρια άτομα είπαμε τόσο γρήγορα “αμήν” σε μια κατάσταση τόσο λίγο διαφανή, αν αποδεχόμαστε οτιδήποτε μας λένε χωρίς κανένα αντανακλαστικό κριτικής σκέψης, αν η μόνη πράξη αντίστασης που μας επιτρέπουμε είναι να πηγαίνουμε στο σούπερ μάρκετ περισσότερες φορές απ’ όσες πραγματικά χρειαζόμαστε, σημαίνει πως ζούμε σε μια κοινωνία πολύ πιο υποταγμένη και άβουλη απ ’ότι πίστευα. Και πως το μέλλον φαίνεται πολύ μαύρο. Από τώρα σκέφτομαι την επόμενη κατάσταση συναγερμού. Επειδή θα υπάρξει κι άλλη. Σίγουρα… Κι αυτή η σκέψη μου είναι αβάσταχτη. Ένας εφιάλτης που δεν μπορώ να αποδιώξω. Η ζωή δεν είναι αυτό που ζούμε αυτές τις μέρες, παιδιά… Είναι κάτι άλλο. Δεν μπορούμε να το ξεχνάμε αυτό. Δεν πρέπει να το ξεχνάμε.

Πριν πολλά χρόνια, το 1995 ήταν, πέθανε ένας φίλος στην Αθήνα, από AIDS. Ήταν ένα από τα πρώτα θύματα αυτής της αρρώστιας κι ένας ακτιβιστής ενάντια στην απομόνωση, την κουλτούρα του φόβου και της απόρριψης προς τους φορείς εκείνου του θανατηφόρου και στιγματιστικού ιού. Ακόμη έχω μια μπλούζα από τότε που λέει:

ΧΑΔΙΑ, ΦΙΛΙΑ, ΑΓΚΑΛΙΕΣ: ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ AIDS.

Μ’ αυτό το σύνθημα σας αφήνω.

Αρετή.

“ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΙΡΗΝΙΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΜΑΣ ΑΡΕΣΕΙ ΝΑ ΦΩΝΑΖΟΥΜΕ”, άρθρο της Brigitte Vasallo για την Καταλονία


Αυτές τις μέρες έχω καρφωμένο στο μυαλό μου εκείνο το τραγουδάκι που μας
μαθαίνανε μικρά στις κατασκηνώσεις “είμαστε ειρηνικοί άνθρωποι και δεν μας
αρέσει να φωνάζουμε”, και που το τραγουδούσαμε ανεβάζοντας τον τόνο της
φωνής μέχρι που τελικά ξεφωνίζαμε. Ήμασταν πιτσιρίκια αλλά ήδη
καταλαβαίναμε *πως το να είναι κάποιος ειρηνικός άνθρωπος και το να φωνάζει
είναι κάτι απόλυτα συμβατό*. Στην τελική, είναι συμβατό το να φωνάζεις και
να μην σ’αρέσει να το κάνεις. Και καταλαβαίναμε πως υπήρχε μια διαφορά
ανάμεσα στο να είσαι ειρηνικός και το να βρίσκεσαι ανυπεράσπιστος. Ή
ανάμεσα στο να είσαι ειρηνικός και το να είσαι πειθήνιος, και να σιωπάς.
Αυτές τις αποχρώσεις, που, κοίτα να δεις, φαίνεται πως χάνουμε όταν
φτάνουμε στην ενηλικίωση.

Κάθε φορά που λέμε πως “ο καταλανικός λαός είναι από τη φύση του ειρηνικός”
διαπράτουμε ένα μικρό -ακούσιο;- έγκλημα. Αφενός, επειδή, αν διαβεβαιώνουμε
πως ένας οποιοσδήποτε λαός είναι ειρηνικός, μάλλον σε κάποιο νοητικό
συρταράκι μας έχουμε φυλαγμένη την ιδέα πως υπάρχουν βίαιοι λαοί. Και η
επόμενη εικόνα που μας έρχεται στο μυαλό, είναι σίγουρα ρατσιστική. Αλλά,
εκτός από το ότι αυτή η ουσιοκρατική ιδέα για τους λαούς είναι επικίνδυνη, *το
φαντασιακό μιας ειδυλλιακής, βουκολικής Καταλονίας είναι μια πρόσφατη και
ιδιοτελής εφεύρεση, *απόγονος κατά βάση της Μεταπολίτευσης, που έχει
ηθελημένα σβήσει σταδιακά την εργατική μνήμη και την αναρχική μνήμη από το
συλλογικό φαντασιακό. Στην Καταλονία έχουν υπάρξει τα πάντα: βόμβες στην
Όπερα, ο δολοφόνος του Τρότσκι, η Τραγική Εβδομάδα (1909, με τη μεγάλη
απεργία που κατέστειλε βίαια η κυβέρνηση, με πάνω από 100 νεκρούς), καθώς
και ιστορικές απεργίες όπως της Siemens και Elsa στην μητροπολιτική περιοχή
της Βαρκελώνης τις δεκαετίες του 60 και του 70, τον 20ο αιώνα, των οποίων
-παρεμπιπτόντως- ηγήθηκαν οι τσαρνέγος (ισπανοί εσωτερικοί μετανάστες στην
Καταλονία), επιτρέψτε μου την σημείωση, γιατί φαίνεται πως το μόνο που
έχουμε συνεισφέρει στον τόπο είναι η κακή προφορά μας στα καταλανικά…

Η Καταλονία, λοιπόν, έχει υπάρξει πάντα αρκετά ανυπότακτη κι αυτό θα έπρεπε
να μας γεμίζει περηφάνια. Από την άλλη, ο φεμινισμός -που τον αναφέρουμε
συχνά αλλά τον γνωρίζουμε ελάχιστα- μας έχει μάθει πως *η βία δεν είναι
μόνο μια γροθιά, αλλά μια σειρά πραγμάτων που τοποθετούνται σε διαφορετικά
και ταυτόχρονα πλαίσια, *και κυρίως πως δεν είναι το ίδιο η βίαιη επίθεση
και η άμυνα, και πως έχουμε το δικαίωμα να αμυνόμαστε.

‘Ετσι, *τα οδοφράγματα δεν μπορούν να ερμηνευτούν με απομονωμένο ή
κομπλεξαρισμένο τρόπο. *Δεν έχουμε ανάγκη να έρθουν κάποιοι απ’έξω για να
ανάψουν φωτιές, έλεος πια! Οι καταλανοί και οι καταλανές ξέρουμε να το
κάνουμε μια χαρά. Υπάρχει μια θηριώδης κρατική βία στην αστυνομική δράση,
και επιπλέον υπάρχει μια πρόσθετη συμβολική βία στο γεγονός ότι η
καταλανική αστυνομία επιτίθεται ενάντια στους ανθρώπους. Τους “δικούς της”
ανθρώπους. Υπάρχει βία στον τύπο, συμβολική και δομική, όταν θέτουν εκτός
νόμου τις διαδηλώσεις, τα επεισόδια, τη νεολαία (και μέσω δηλώσεων
πολιτικών διαφόρων κομμάτων), και μια τεράστια λίστα αδικιών και προσβολών,
που συμπεριλαμβάνει, νομίζω και μια απογοήτευση για το σύστημα, που δεν
μπορούμε να αγνοήσουμε έτσι εύκολα.

Δεν ξέρω αν το κάψιμο κάδων απορριμάτων είναι κάτι στρατηγικά καλό. Αλλά
πιστεύω πως *οι άνθρωποι στην Καταλονία έχουν φερθεί πολύ καλά, έχουν
υπακούσει για πολύ καιρό τους πολιτικούς-στρατηγούς της χώρας και η
απογοήτευση είναι πολύ μεγάλη.

*Επίσης πιστεύω πως έχουμε πια κουραστεί, εγώ τουλάχιστον, από την ντόπια
χαζομελοδραματική επικοινωνιακή πολιτική,
από το να παίζουν με ουσιοκρατικές ταυτότητες, με το ρομαντικό του
πράγματος, αντί να μιλήσουν καθαρά και να πούνε: κοιτάξτε, στρατηγικά αυτό
το πράγμα δεν μας βοηθάει! Προσωπικά, δεν μπορώ να δω άλλα καλέσματα για
κινητοποιήσεις γεμάτα emoticons και φράσεις τύπου “Η περιπέτεια ξεκινάει!”.
Μπορεί να φταίω εγώ, αλλά δεν μπορώ.

Η αίσθησή μου αυτές τις μέρες είναι πως η *Καταλονία της Αναγέννησης,
*με τα ποιητικά φεστιβάλ και την παραδοσιακή ισπανόφιλη αστική τάξη, με τα
τυποποιημένα σωστά καταλανικά, το ρατσισμό και τον φιλοευρωπαϊσμό της *βρέθηκε
αντιμέτωπη με την άγρια Καταλονία του εργατικού κινήματος και των κυριών*,
εκείνων των γυναικών που λέμε θείτσες και που όταν λένε “φτάνει”, σημαίνει
“φτάνει, μέχρι εδώ”. Αυτή την Καταλονία που αγαπάω πολύ.

Και που νόμιζα πως την είχαν συντρίψει, αλλά όχι: κι εγώ την είχα υποτιμήσει.

****

ΠΡΟΣΕΧΩΣ – θα επανεκδοθεί σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων η μπροσούρα μας
Μοβ σειρά 1: #Occupy Love – Δίκτυα αισθημάτων και επαναστάσεις

Ευτοπική Βιβλιοθήκη

Ενημερωτική συζήτηση για το ζήτημα της ανεξαρτητοποίησης της Καταλονίας

Ενημερωτική συζήτηση για το ζήτημα της ανεξαρτητοποίησης της Καταλονίας
(θα παρέμβει συντρόφισσα που διαμένει στην Καταλονία)

Τετάρτη 1 Νοέμβρη 2017, 5.30 μ.μ.
(δεν θα υπάρξει καθυστέρηση στην ώρα έναρξης)

στο χώρο της Ευτοπικής Βιβλιοθήκης
Αιγάλεω – Θηβών 353, B’ όροφος, πλησίον σταθμού μετρό Αιγάλεω