Αρχείο ετικέτας Ισπανία

Κείμενο – γράμμα φίλης που ζει στην Καταλονία προς τις συναδέλφισσές της, δασκάλες σε ένα μικρό δημοτικό σχολείο

Το παρακάτω κείμενο είναι ένα γράμμα φίλης που ζει στην Καταλονία προς τις συναδέλφισσές της, δασκάλες σε ένα μικρό δημοτικό σχολείο.

Φίλες και συναδέλφισσες γεια σας,

Σας γράφω από την πιο τρομακτική μοναξιά, για να σας πω κάποια πράγματα που δεν είναι αυτά που λέγονται συνήθως αυτές τις μέρες. Δεν είναι γλυκά, δεν είναι αισιόδοξα, δεν χαϊδεύουν, δεν καθησυχάζουν, δεν παρηγορούν. Μάλλον είναι ο ενοχλητικός αντίλογος σε ένα σύστημα αξιών που σήμερα προωθείται ως αλληλέγγυο, υπεύθυνο και ένα σωρό άλλα επίθετα που για μένα έχουν μια έννοια τελείως διαφορετική από αυτή που τους δίνουν οι αρχές και η κοινωνία γενικότερα αυτές τις ζοφερές μέρες. Αυτή τη φορά, πραγματικά λυπάμαι που είμαι η αντιφρονούσα. Σας το ορκίζομαι. Θα μου άρεσε να μη νιώθω τόσο μόνη μου μ’ αυτές τις σκέψεις και γι αυτό ακριβώς τις μοιράζομαι μαζί σας. Δεν σας ζητάω να συμφωνήσετε, μόνο σας ζητάω να με ακούσετε και -αν γίνεται- με λίγο ανοιχτό μυαλό, επειδή μάλλον δεν θα σας αρέσουν, θα σας κάνουν να νιώσετε άβολα, μπορεί να σας ενοχλήσουν, ακόμη και να σας θυμώσουν. Στην τελική, ποια είμαι εγώ για να σας πω πώς πρέπει να σκέφτεστε αυτές τις σκοτεινές στιγμές; Μόνο σας λέω πως κι εγώ έτσι νιώθω: άβολα, ενοχλημένη, αλλά και μόνη και ηττημένη σε μια μάχη που δεν μπόρεσα καν να δώσω.

Τι θέλω να πω: Αυτές τις μέρες, με τον υποχρεωτικό εγκλεισμό εκατομμυρίων υγιών ανθρώπων στα σπίτια τους, με τα ΜΜΕ να μας βομβαρδίζουν με συμβουλές-οδηγίες για να παραμείνουμε στο σπίτι, τα εμμονικά hastags “εγώ μένω σπίτι”, τον στρατό και την αστυνομία που “ξαγρυπνούν” για την υγεία, την ασφάλειά μας και την τήρηση της απαγόρευσης κυκλοφορίας, τον ανυπόφορο κοινωνικό έλεγχο που εκφράζεται με τις αποδοκιμαστικές ματιές και τις προσβολές των γειτόνων όταν βλέπουν να ξεμυτίζουν παιδιά στο δρόμο, την αυταρέσκεια του ότι είμαστε τόσο μα τόσο “πολιτισμένοι”, την ιδέα πως οποιαδήποτε άποψη που αμφισβητεί την μοναδική αλήθεια των δεδομένων που μας διοχετεύουν είναι απολύτως αντικοινωνική και αντιαλληλέγγυα, την ταχύτητα με την οποία κλείνουν σύνορα, την ματιά προς τον Άλλο ως απειλή, το φόβο που κυριαρχεί, τα drones που ουρλιάζουν στον ουρανό της Μαδρίτης “Πρέπει να παραμείνετε μέσα στο σπίτι!”, τα περιπολικά με τα μεγάφωνα που γυροφέρνουν στις γειτονιές μας και απειλούν με πρόστιμα όποιον βγει αδικαιολόγητα, τους μπάτσους με πολιτικά που κυνηγάνε πιτσιρικάδες που -ευτυχώς- ακόμη συναντιούνται σε κάτι εγκαταλελειμμένα γιαπιά, τα γεμάτα μίσος σχόλια αντιπροσώπων αντίπαλων γειτονικών εθνοτήτων σχετικά με το ποιος έχει περισσότερο δικαίωμα στις αποστειρωμένες μάσκες που αρχίζουν να εκλείπουν απ’ όλη τη χώρα, τον παράλογο ανταγωνισμό ανάμεσα στους πολιτικούς για το ποιος θα δώσει τις πιο αυταρχικές και αυθαίρετες διαταγές, την υποκρισία εκείνων που διατάζουν εγκλεισμό στο σπίτι για τους μισούς εργαζόμενους, στέλνοντας τους άλλους μισούς -το πρεκαριάτο, φυσικά- στη δουλειά (και κατόπιν στην ανεργία, πάλι), όλα αυτά φτιάχνουν ένα σκηνικό βγαλμένο από την πιο ζοφερή επιστημονική φαντασία…

Μόλις πριν από δυο εβδομάδες θα έμοιαζε μια άσκηση ολοκληρωτισμού και απαράδεκτης τυραννίας. Και τώρα κανείς δεν το αμφισβητεί. Κανείς! Τι συνέβη στην κριτική σκέψη; Τι μας συνέβη; Γιατί μας πούλησαν τόσο εύκολα ως κοινωνικά υπεύθυνη και αλληλέγγυα στάση την ακριτική απομόνωση όλων μας; Η αλληλεγγύη δεν προέρχεται ποτέ από κανένα κράτος, φίλες μου. Η αλληλεγγύη δεν μπορεί ποτέ να είναι αποτέλεσμα διαταγμάτων. Το λέει και το σύνθημα. Κανένα κράτος δεν θα μας απελευθερώσει. Η αλληλεγγύη γεννιέται από τους λαούς, δεν επιβάλλεται με πρόστιμα. Εδώ και τώρα αυτό που κάνουμε είναι απλώς να υπακούουμε (λόγω παράλογου φόβου, κομφορμισμού, άγνοιας, παραιτημένης αποδοχής) και δεν βλέπω πώς αυτό μπορεί να είναι μια πράξη αλληλεγγύης. Λυπάμαι πολύ, τόσο που με πονάει, αλλά το να βγαίνουμε στις ταράτσες και να τραγουδάμε ή να χειροκροτάμε το ιατρικό προσωπικό μπορεί να μας δώσει μια παρηγοριά, αλλά δεν αποτελεί πράξη αντίστασης. Έχουμε παραιτηθεί απέναντι στη ματαιότητα μιας πραγματικότητας που μας διαφεύγει, απλώς και μόνο επειδή μας διέταξαν να το κάνουμε και μας έπεισαν για την χρησιμότητα των διαταγών τους.

Κι όμως, η πανδημία του κορωνοϊού, όπως τελικά και όλα σε αυτή τη ζωή πολύ φοβάμαι, είναι ένα ιδεολογικό ζήτημα. Ούτε εγώ, ούτε εσείς έχουμε τα αντικειμενικά δεδομένα για να αντιπαρατεθούμε εδώ πάνω στην ύπαρξή και την επικινδυνότητά του. Δεν τα έχουν ούτε οι γιατροί, ούτε το ιατρικό προσωπικό, ούτε κανείς. Η ερμηνεία των δεδομένων είναι υποκειμενική, ξεκάθαρα ιδεολογική. Όποιος θέλει να ψάξει λίγο κάτω από την επιφάνεια μπορεί να βρει ενδιαφέροντα δεδομένα, αλλά τώρα δεν θα κάνω κάτι τέτοιο. Δεν θέλω να σας πείσω για τίποτα. Μόνο θέλω να σας ζητήσω ένα πράγμα: Σας παρακαλώ, σας παρακαλώ, μην αφήσετε τα παιδιά σας να θεωρήσουν φυσιολογική αυτή την κατάσταση, μην τα αφήσετε να πιστέψουν πως αλληλεγγύη σημαίνει να βλέπεις τον Άλλο ως ένα κίνδυνο, μην τα αφήσετε να χάσουν την ικανότητα να ρωτούν, να αντιδρούν, να αντιστέκονται… Έχουμε μετατραπεί όλες σε ένα Ρομπέρτο Μπενίνι στο “Η Ζωή είναι Ωραία”, προσπαθώντας να κρύψουμε τον τρόμο ενός στρατοπέδου συγκέντρωσης από τα παιδιά και τους μαθητές μας. Αλλά ο τρόμος δεν παύει να υπάρχει επειδή εμείς φτιάχνουμε συνταγές για κουλουράκια, βλέπουμε tutorials για ζούμπα ή ζωγραφίζουμε αισιόδοξα ουράνια τόξα μαζί τους. Ή τουλάχιστον αυτό είναι που νιώθω εγώ: να βασανίζομαι, υποταγμένη ενάντια στη θέλησή μου, ενώ ράβω κουκλάκια ή παίζω επιτραπέζια με την κόρη μου.

Επειδή ο τρόμος, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι ο κορωνοϊός, είναι ο ολοκληρωτισμός και η απάθεια με την οποία τον αποδεχτήκαμε, το δηλητήριο της υποταγής, που δηλητηριάζει τον αέρα πολύ περισσότερο απ’ ότι τα μολυσματικά σταγονίδια του βήχα ενός παιδιού, ύποπτου φορέα ποιος – ξέρει – ποιού – άόρατου – θανατηφόρου – κινδύνου. Αν τόσα εκατομμύρια άτομα είπαμε τόσο γρήγορα “αμήν” σε μια κατάσταση τόσο λίγο διαφανή, αν αποδεχόμαστε οτιδήποτε μας λένε χωρίς κανένα αντανακλαστικό κριτικής σκέψης, αν η μόνη πράξη αντίστασης που μας επιτρέπουμε είναι να πηγαίνουμε στο σούπερ μάρκετ περισσότερες φορές απ’ όσες πραγματικά χρειαζόμαστε, σημαίνει πως ζούμε σε μια κοινωνία πολύ πιο υποταγμένη και άβουλη απ ’ότι πίστευα. Και πως το μέλλον φαίνεται πολύ μαύρο. Από τώρα σκέφτομαι την επόμενη κατάσταση συναγερμού. Επειδή θα υπάρξει κι άλλη. Σίγουρα… Κι αυτή η σκέψη μου είναι αβάσταχτη. Ένας εφιάλτης που δεν μπορώ να αποδιώξω. Η ζωή δεν είναι αυτό που ζούμε αυτές τις μέρες, παιδιά… Είναι κάτι άλλο. Δεν μπορούμε να το ξεχνάμε αυτό. Δεν πρέπει να το ξεχνάμε.

Πριν πολλά χρόνια, το 1995 ήταν, πέθανε ένας φίλος στην Αθήνα, από AIDS. Ήταν ένα από τα πρώτα θύματα αυτής της αρρώστιας κι ένας ακτιβιστής ενάντια στην απομόνωση, την κουλτούρα του φόβου και της απόρριψης προς τους φορείς εκείνου του θανατηφόρου και στιγματιστικού ιού. Ακόμη έχω μια μπλούζα από τότε που λέει:

ΧΑΔΙΑ, ΦΙΛΙΑ, ΑΓΚΑΛΙΕΣ: ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΜΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ AIDS.

Μ’ αυτό το σύνθημα σας αφήνω.

Αρετή.

Ισπανία: άρθρο της Brigitte Vassallo που υπερασπίζεται την έννοια του δημόσιου σχολείου

Η ΤΙΜΗ ΚΑΙ Η ΑΞΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε ένα βίντεο για το Καταλανικό Δημόσιο Σχολείο, που γλίστρησε μέσα μου από μια ρωγμή της μνήμης μου, από το σακίδιο της κοινωνικής τάξης που κουβαλάω περήφανα. Το βίντεο μιμείται τη διαφήμιση ενός ελιτίστικου σχολείου για να διαφημίσει το καταλανικό δημόσιο σχολείο. Με ένα λογότυπο από αυτά που φαντάζεσαι κεντημένα σε μια μπλούζα με γιακαδάκι και τον πομπώδη βαρύγδουπο λόγο, που χρησιμοποιούνε μόνο όποιοι θεωρούν τους εαυτούς τους αφέντες του κόσμου.

Εγώ πήγα σε ένα από αυτά τα σχολεία. Χωρίς γιακαδάκι, είναι η αλήθεια, όχι τόσο ελιτίστικο αλλά, ξεκάθαρα υψηλής τάξης. Με έστειλαν εκεί επειδή εγώ ήμουν η ελπίδα κοινωνικής ανόδου της οικογένειάς μου, μιας ανόδου με όρους που σήμερα δεν μπορούμε να συλλάβουμε. Είμαι η πρώτη γενιά στην οικογένειά μου, δεν κουράζομαι να το γράφω για να το υπενθυμίζω και στον εαυτό μου, που δεν έχει γνωρίσει την πείνα. Πείνα. Πείνα του να μην έχεις τι να φας. Πείνα που να μπορείς να πεθάνεις από έλλειψη τροφίμων, αν δεν βρεις μια επείγουσα λύση. Η ταξική άνοδος, όταν προέρχεσαι από εκεί, συνδέεται λιγότερο με το μεταμοντέρνο εγώ και περισσότερο με τη συλλογική προσπάθεια για να εγγυηθούμε την επιβίωση της γενιάς και της φυλής μας. Όπως θα έλεγε ο Agamben, την απλή βιολογική γυμνή ύπαρξη, πολύ πριν να φτάσουμε να σκεφτούμε καν την “εξειδικευμένη ζωή” που ποτέ δεν υπήρξαμε εμείς.

Ο πατέρας μου, λοιπόν, έλιωνε στο τιμόνι οδηγώντας ένα ταξί και η μάνα μου έλιωνε για να αντέξει την κακή διάθεση που εκείνος έφερνε σπίτι επειδή δούλευε υπερβολικά, κι όλα αυτά για να μπορέσω να πάω εγώ, για τέσσερα καταραμένα χρόνια από τη ζωή μου, σε ένα σχολείο της υψηλής τάξης, όπου το χαρούμενο και ακαδημαϊκά ευφυές πλασματάκι που ήμουν εγώ έφτασε να μεταμορφωθεί σε ένα συναισθηματικά σπασμένο και αποτυχημένο σε ακαδημαϊκό επίπεδο ρημάδι.

Σε εκείνο το σχολείο υπέφερα από έμφυλη βία, ως το αγοροκόριτσο που ήμουν, αλλά και πολλή ταξική βία, μια βία που με σημάδεψε για πολύ καιρό με ένα ανεπαίσθητο τρόπο, με τη μορφή του συνδρόμου του απατεώνα, με τη μορφή συνεχών μποϊκοτάζ προς τον ίδιο μου τον εαυτό. Και όλα αυτά μου συνέβησαν επειδή ήταν ένα σχολείο για τις ελίτ, όπου το κυριώς μάθημα ήταν να μάθεις να είσαι ελίτ, να μάθεις να ανταγωνίζεσαι, να μάθεις να ξεχωρίζεις με οποιοδήποτε τρόπο, να μάθεις να πατάς ανθρώπους στο πέρασμά σου, να μάθεις να νομίζεις πως είσαι καλύτερος, ακόμη και να φτάσεις να πιστεύεις πως είσαι καλύτερος άνθρωπος από τους υπόλοιπους, με αυτόν τον συγκαταβατικό τρόπο εκείνου που μπορεί να διαλέξει αν βοηθάει τους άλλους ή τους καταρρακώνει. Ένα μέρος  όπου οι ανισότητες θεωρούνταν τόσο φυσιολογικές που κανείς δεν τις ανέφερε. Ένα μέρος όπου θεωρούνταν αυτονόητο πως όλοι είχαν τα πάντα στο σπίτι τους, από την υλική στήριξη μέχρι τη συναισθηματική στήριξη για να μπορέσουν να σπουδάσουν Και όποιος δεν το είχε, έβγαινε από το παιχνίδι, όπως βγήκα εγώ, παρόλο που ανέκαθεν το μόνο που πραγματικά ήθελα να κάνω στη ζωή μου ήταν να σπουδάσω. Αυτό μάθαμε σε εκείνο το σχολείο. Αυτό έμαθα εγώ.

Αν η οικογένειά μου τσίμπησε το δόλωμα, ήταν λόγω εκείνης της απάτης που συσχετίζει τιμή και αξία και που απορρέει από την ιδέα πως ό,τι είναι δημόσιο είναι δωρεάν και όχι πληρωμένο από όλους μας. Με αφετηρία αυτούς τους δυο βατράχους που μας έχει κάνει να καταπιούμε ο καπιταλισμός, τα ιδιωτικά σχολεία εξακολουθούν να απολαμβάνουν ένα είδος κοινωνικού γοήτρου που δεν αξίζουν. Το ιδιωτικό σχολείο δεν κάνει τις ελίτ, πρέπει να φτάσεις εκεί ήδη ελίτ. Αυτό που ξέρει να κάνει πολύ καλά είναι να τιμωρεί όλους όσους τολμάμε να εμφανιστούμε εκεί από το πουθενά.

Τον τελευταίο χρόνο σε εκείνο το σχολείο έκανα αποχή. Ενάντια στο σχολείο, ενάντια στην οικογένεια, ενάντια σε όλους. Αρνήθηκα να διαβάσω για να μπορέσω να μείνω στην ίδια τάξη και να μάθω, πραγματικά. Και επανέλαβα την τάξη, αυτή τη φορά στο δημόσιο. Και μπόρεσα να αναπνεύσω.

Το καταλανικό δημόσιο σχολείο έχει ένα σωρό κουσούρια. Χρειάζεται πολλή φεμινιστική δουλειά, πολλή, πολλή  αντιρατσιστική δουλειά, πάρα, πάρα πολλή, αλλά είναι το μόνο μέρος απ΄όπου μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο και τους εαυτούς μας και είναι ο πιο ασφαλής χώρος από αυτούς που έχουμε για τα παιδιά μας, επειδή ο ανταγωνισμός με όρους ζωής δεν αποτελεί τμήμα της ουσίας του σχολείου. Συμβαίνει, αλλά δεν είναι κομμάτι της ιδιοσυγκρασίας του.

Θα μου άρεσε να δω διαφημίσεις για το καταλανικό δημόσιο σχολείο που θα έδιναν αξία σε όλα αυτά, που θα αντανακλούσαν τις ιστορίες οικογενειών σαν τη δικιά μου, με λήμματα τόσο προφανή και τόσο αληθινά όπως “έχουμε το καλύτερο εκπαιδευτικό προσωπικό της Καταλονίας”. Που θα εξηγούσαν στις οικογένειες πως η κοινωνική άνοδος ξεκινάει στο δημόσιο σχολείο. Πως αν ένα σχολείο μπορεί μια μέρα να γίνει φεμινιστικό, θα είναι το δημόσιο, επειδή ο φεμινισμός δεν γίνεται να αποκλείει κανέναν. Πως αν μια μέρα κατορθώσουμε να φτιάξουμε ένα μη ρατσιστικό σχολείο, αυτό θα είναι το δημόσιο επειδή εκεί θα βρίσκονται οι οικογένειες που θα λένε “Φτάνει πια” στα ρατσιστικά προγράμματα ύλης που ακόμα καταπίνουμε. Πως αν ένα σύστημα έχει κάποιες πιθανότητες να βρίσκεται στο ύψος των σχεδίων μας για ένα κοινό μέλλον, αυτό είναι το δημόσιο σχολείο.

Να μην παίξουμε το παιχνίδι των ελίτ, να μην πάμε με τα νερά τους.

Ούτε άλλο ένα από τα δικά μας παιδιά στη μηχανή των cool τύπων.

Ούτε ένα από τα δικά μας παιδιά με τη μπλούζα με γιακαδάκι..

********************

Aπό την Ευτοπική Βιβλιοθήκη κυκλοφορεί μία συλλογή κειμένων της Βασάλο

με τίτλο #Occupy Love – Δίκτυα αισθημάτων και επαναστάσεις.

Παρουσίαση του βιβλίου του Vallejo Cesar – ΠΑΚΟ ΓΙΟΥΝΚΕ

Ο σχολικός εκφοβισμός και η παρενόχληση ήδη από τη δεκαετία του 1930.

Βεβαίως, αυτό είναι το θέμα του Πάκο Γιούνκε.

Ο Πάκο Γιούνκε, ένα χωριατόπαιδο, πρωτοπηγαίνει σχολείο. Η μάνα του δουλεύει υπηρέτρια στο πλουσιόσπιτο του τοπικού μεγιστάνα Ντόριαν Γκριβ, Άγγλου διευθυντή των σιδηροδρόμων της Peruvian Corporation. Τον Πάκο τον στέλνουν σχολείο βασικά για να συνοδεύει και να ψυχαγωγεί τον Ουμπέρτο, γιο των Γκριβ. Ο Ουμπέρτο ταπεινώνει, κακομεταχειρίζεται και ασκεί βία στον Πάκο, τον μικρό υπηρέτη του μικρού αφέντη. Στη σχολική τάξη μεταφέρεται αυτούσια η σχέση αφέντη-υπηρέτη, η οποία είχε διαμορφωθεί στο πλουσιόσπιτο των Γκριβ, δηλαδή “έξω στην κοινωνία”. Πώς θα αντιδράσουν ο δάσκαλος, τα άλλα παιδιά, ο ίδιος ο Πάκο;
“Πάκο Γιούνκε”: Ένα ιδιότυπο “παιδικό αφήγημα” που έγραψε το 1931, κατά παραγγελία του εκδότη ενός περιοδικού για παιδιά και εφήβους στη Μαδρίτη, ο κορυφαίος Περουβιανός ποιητής Σέσαρ Βαγιέχο (1892-1938), ένας από τους σημαντικότερους ανανεωτές του ποιητικού λόγου τον 20ό αιώνα. Πολύ “θλιβερό για παιδικό”, κατά τον επίδοξο εκδότη του, τελικά εκδόθηκε το 1951 στο Περού. Σήμερα, το μάλλον επίκαιρο αυτό “παλαιό” αριστούργημα -μινιμαλιστικής έμπνευσης και λιτής γραφής- βρίσκεται στα σχολικά βιβλία του Περού· ξεσηκώνοντας, κατά καιρούς, πολεμικές, από δεξιά κι αριστερά, λόγω του γυμνού ρεαλισμού του, απαισιόδοξου και αδιέξοδου, όπως λένε. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΜΕΤΑΦΡΑΖΟΥΝ ΟΙ:
Κατερίνα Δημητροπούλου, Χαράλαμπος Θεοδόσης, Μαρία Καραλή, Ντίνα Κιοσέ, Άννα Λυράκη, Νίκος Πρατσίνης (συντονιστής), Σοφία Σίμου, Σοφία Φερτάκη

Εκδόσεις των Συναδέλφων

 

..για την εκδήλωση για την Ισπανική Επανάσταση

Την Τετάρτη 18 Ιούλη, πραγματοποιήθηκε στην Ευτοπική Βιβλιοθήκη μία πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση για τη σύνδεση του Πυριτιδοποιείου-Καλυκοποιείου Μποδοσάκη, που βρισκόταν στο Αιγάλεω, με το λαθρεμπόριο όπλων κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου.

Η συμμετοχή στη συζήτηση ήταν αρκετά μεγάλη και υπήρξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε αυτήν την ιστορική προσέγγιση της επανάστασης στην Ισπανία, που ξέσπασε πριν από 82 ακριβώς χρόνια στη Βαρκελώνη.

Ευτοπική Βιβλιοθήκη

 

Ενημερωτική συζήτηση για το ζήτημα της ανεξαρτητοποίησης της Καταλονίας

Ενημερωτική συζήτηση για το ζήτημα της ανεξαρτητοποίησης της Καταλονίας
(θα παρέμβει συντρόφισσα που διαμένει στην Καταλονία)

Τετάρτη 1 Νοέμβρη 2017, 5.30 μ.μ.
(δεν θα υπάρξει καθυστέρηση στην ώρα έναρξης)

στο χώρο της Ευτοπικής Βιβλιοθήκης
Αιγάλεω – Θηβών 353, B’ όροφος, πλησίον σταθμού μετρό Αιγάλεω